„Bajo Bongo” - zabawna, ale niepozbawiona refleksji historia o Nataszy Zylskiej
![]() |
| Spektakl "Bajo Bongo", Teatr Muzyczny Roma w Warszawie |
„Bajo Bongo” w reż. Anny Wieczur, to zabawna i dowcipna, ale nie pozbawiona refleksji, historia o Nataszy Zylskiej (Natalia Zygelman), która u szczytu sławy zniknęła z polskiej sceny muzycznej. Opowieść ilustrują jej piosenki (nowe aranżacje - Jakub Lubowicz), m. in. „Kasztany”, „Czekolada”, „Mexicana”, „Bajo Bongo”, zgrabnie wplecione w opowieść o ich wykonawczyni i latach słusznie minionych. Dostajemy spójną całość - to zasługa Wiesławy Sujkowskiej, autorki scenariusza. Wyrazistą postać Nataszy Zylskiej kreuje Anna Sroka - Hryń – z elegancją, ekspresją, sceniczną swobodą i wyczuciem epoki. Bohaterka dorasta na naszych oczach – spotykamy dziewczynkę, skromną panienkę, a wreszcie kobietę - elegancką damę - z woreczkiem własnych „złotych świnek” i szafą pełną kostiumów (dzieło Sabiny Czupryńskiej). Robią wrażenie! Są barwne, zjawiskowe i nawiązują do eleganckiej mody lat 50.
Aktorce partnerują jej byli studenci: Michał Juraszek i zamiennie - Jakub Szyperski oraz Marek Zawadzki. Wcielają się w różne role i tworzą z nią estradowy tercet serwujący widzom niezapomnianą muzyczną ucztę. Mają też zadanie specjalne – ubierają ją, pomagają zmieniać gorsety i sukienki, ponieważ Anna Sroka-Hryń kilka razy przebiera się na oczach widzów. Z gracją i intymnością, by niczego nie odsłonić.
To przede wszystkim radosna, czasem beztroska, miejscami dowcipna opowieść o losach i karierze Nataszy oraz pełnych absurdu czasach PRL. Przykłady znamy, ale nie sposób nie wspomnieć kukurydzianej propagandy połowy lat 50. i utworu „Kukurydza”, który pozbawia tytułową roślinę ideologicznego znaczenia. Pięknie zaśpiewany i zastepowany. Trudno nie uśmiechnąć się na samo wspomnienie tańca z kukurydzianymi łodygami.
Ptak Bherunda - przestroga przed nienawiścią zalewającą świat
Choć spektakl jest pogodny, nie pozbawiono go dramatycznych chwil. Już na początku pojawiają się krótkie wstawki o trudnych wojennych doświadczeniach, przemieszane z opowieściami o beztroskich chwilach. Przygotowują widza na to, co nadejdzie, a nadejdzie w końcowej części spektaklu – z mocą i dużą siłą oddziaływania.
Bohaterka wspominając Wilno i życzliwe „dzień dobry” mieszkańców, wita się w ten sposób niejako z publicznością. Scena zaczyna się delikatnie, subtelnie, jest niemal czuła, by za chwilę wstrząsnąć odbiorcą. I to z jaką siłą! Piękne i znane Wilno zmienia się w jednej chwili w miejsce pełne nienawiści. Mała dziewczynka słyszy pełne wrogości krzyki – WYNOCHA! Padają też mocniejsze słowa. Kontrast robi wrażenie, a moc aktorskiej gry Anny Sroki-Hryń sprawia, że niemal czujemy ból, niezrozumienie i strach małej Nataszy.
Nie sposób nie wspomnieć w tym miejscu o ptaku Bherunda z mitologii hinduskiej - stworze z jednym żołądkiem, dwiema szyjami i głowami – ze zbioru indyjskich bajek i przypowieści Pańćatantra. Żywił się dobrym pokarmem, ale pewnego razu jedna z głów zjadła truciznę i zapałała nienawiścią do drugiej. Dobrym duchom udało się go uratować, za drugim razem już nie i nienawiść stała się większa. Bherunda, będący alegorią społeczeństwa, doskonale obrazuje nienawiść, która zawładnęła światem w czasie wojny. Sąsiedzi, osadzeni w tym samym miejscu i kulturze, nagle zaczęli pałać nienawiścią, a prześladowania przybrały skalę i formę trudną do wyobrażenia sobie nawet w najstraszniejszych koszmarach. Nie jest to przypadkowa opowiastka, którą dziadek chciał jedynie odwrócić uwagę przerażonego dziecka. Ma w sobie coś z baśni i ich terapeutycznej mocy. Brzmi również jak przestroga - pokazuje, że historia niestety lubi się powtarzać.
Lepiej nie wrzucać grosika! Ta szafa nie zagra pięknych melodii
Szafa, będąca głównym elementem scenografii, jest czymś więcej, niż tylko garderobą. Odgrywa istotną rolę, przenosząc widza w kolejne miejsca dynamicznie prowadzonej akcji. To z niej na początku spektaklu wychodzi aktorka. Zabawnie, powoli i cichutko, najpierw jedynie się wychylając, jakby bawiła się w chowanego, bo przecież dzieci często wybierają takie kryjówki. Szafa była owszem miejscem ukrycia, ale nie w zabawie. Na trzy wojenne lata stała się „domem” Nataszy - dziecka. Artystka przetrwała Holokaust, ale wojenne doświadczenia odcisnęły piętno i wracały we wspomnieniach. Pogodna piosenka „Do grającej szafy grosik wrzuć” wybrzmiewa więc smutno, głos aktorki łamie się, bo jej postać - ilekroć słyszała ten utwór - miała nadzieję że zapomni… bo szafa, dzięki której przetrwała wojnę, czarodziejska przecież nie była i trudno, by zagrała piękne melodie.
Publiczność kochała Zylską i jej lekkie pogodne piosenki. Artystka dzieliła się sobą, niosła radość, rozjaśniała szarą rzeczywistość. Dobór aktorki do roli – doskonały. Nie tylko o aktorskie i wokalne umiejętności chodzi, ma ona coś wspólnego z Nataszą. Podczas swoich koncertów robi dokładnie to samo – dzieli się sobą, budzi emocje, daje radość, wlewa nadzieję, a jej głos – jak niedawno ktoś napisał - „otwiera i leczy serca”. Trudno się nie zgodzić i trudno do niej nie wracać. Wiem, że nie jestem odosobniona w tych odczuciach.
Muzyka Zylskiej była łatwa, lekka i przyjemna. Nie odnajdziemy w niej ani grama wojennego bagażu (choć nie mogę oprzeć się wrażeniu, że w piosence „Za szybą mgły” ukryte są wojenne wspomnienia – tak subtelnie i poetycko, że nie dostrzega się ich od razu). Dziwne? Tak i nie. Z jednej strony zastanawiać może ta lekkość po tym, czego doświadczyła, a z drugiej już niekoniecznie... ileż to razy maskujemy coś i uśmiechamy się, choć nasze serce i dusza krwawią? Na zewnątrz niby wszystko w porządku, a w środku ból, niepewność, cierpienie, o których często wiemy tylko my, bo nawet najbliższym nie zawsze chcemy, czy potrafimy je odsłonić. Pod płaszczykiem pogodnych piosenek artystka nie skrywała przypadkiem traumatycznych doświadczeń? Dzieliła się pięknem i radością, choć w środku być może krzyczała z bólu.
Znów zniknie - zdecydowanie za szybko i niespodziewanie
Zniknęła u szczytu kariery w 1967 roku. Wyjazd czy ucieczka? Odpowiedź skrywa się głęboko, chyba możemy tylko zgadywać. Sądziła, że śpiewać może wszędzie. Światła wielkiej sceny w Izraelu jednak nie czekały. Po dekadach dostała nowe życie - za sprawą twórców spektaklu „Bajo Bongo”. Niestety, znów zniknęła - nagle, niespodziewanie, za szybko! Jakby zakpił z niej los… Zostawiła po sobie piękne melodie, wspomnienia, tęsknotę i niejedną łzę. Anna Sroka-Hryń 29 marca 2026 zaśpiewała jej piosenki po raz ostatni na deskach Romy. Data nabrała symbolicznego znaczenia - to 31. rocznica śmierci artystki.
- Zostawiam państwu moje piosenki, niech żyją w waszych sercach. Bądźcie radośni, jedzcie czekoladę i tańczcie rumbę! Dobrego życia (...) – tak bohaterka za każdym razem żegnała się z widzami. Szkoda, że słowa te wybrzmiały po raz ostatni.
Po obejrzeniu „Bajo Bongo” wróciłam myślami do monodramu „Jutro będzie za późno”, na który co jakiś czas wracam. W rolę Wiery Gran w Teatr Muzyczny w Toruniu wciela się Aleksandra Lis Ola Lis. Scenariusz również napisała Wiesława Sujkowska. Choć coś je łączy, to jednak dostajemy dwa jakże różne przedstawienia - każde piękne, w zupełnie inny sposób. Zestawione ze sobą skłaniają do refleksji, ale to już temat na inną opowieść...
Fotografie: Joanna Maciejewska
Metryczka spektaklu:
"Bajo Bongo", Nova Scena Teatru Muzycznego Roma w Warszawie
Premiera: 14 września 2024
Obsada: Anna Sroka-Hryń; Jakub Szyperski / Marek Zawadzki; Michał Juraszek
Reżyseria: Anna Wieczur
Scenariusz: Wiesława Sujkowska
Scenografia: Grzegorz Policiński
Kostiumy, projekty charakteryzacji: Sabina Czupryńska
Choreografia: Agnieszka Brańska
Reżyseria światła: Paulina Góral
Przygotowanie wokalne: Monika Malec
Projekcje: Stanisław Zaleski
Zespół muzyczny: Wiesław Wysocki / Wiktor Wysocki– klarnet, saksofon; Bartłomiej Koń / Daniel Kalamon– trąbka; Dariusz Plichta / Dariusz Nowakowski – puzon; Fryderyk Młynarski / Filip Janowski– perkusja; Marcin Murawski / Piotr Filipowicz– kontrabas; Jakub Lubowicz / Dominik Rosłon – fortepian
Obsada: Anna Sroka-Hryń; Jakub Szyperski / Marek Zawadzki; Michał Juraszek
Reżyseria: Anna Wieczur
Scenariusz: Wiesława Sujkowska
Scenografia: Grzegorz Policiński
Kostiumy, projekty charakteryzacji: Sabina Czupryńska
Choreografia: Agnieszka Brańska
Reżyseria światła: Paulina Góral
Przygotowanie wokalne: Monika Malec
Projekcje: Stanisław Zaleski
Zespół muzyczny: Wiesław Wysocki / Wiktor Wysocki– klarnet, saksofon; Bartłomiej Koń / Daniel Kalamon– trąbka; Dariusz Plichta / Dariusz Nowakowski – puzon; Fryderyk Młynarski / Filip Janowski– perkusja; Marcin Murawski / Piotr Filipowicz– kontrabas; Jakub Lubowicz / Dominik Rosłon – fortepian






Komentarze
Prześlij komentarz