Jednym zaklęciem: „hokus-pokus”. „Aleja Gwiazd” i nowe ciało słów
![]() |
| Anna Sroka-Hryń podczas jednego z koncertów w Kalinowym Sercu. |
Pod warstwą pamięci
Emocje, wzruszenia, zaszklone oczy. Na scenie i widowni. Przepłakałam ponad połowę koncertu. Dałam się poprowadzić już od pierwszych dźwięków i słów tytułowej „Alei Gwiazd” Zdzisławy Sośnickiej - odkrywanych na nowo, choć przecież doskonale znanych. Nie chodziło tylko o wspomnienia czy słodko-gorzką tęsknotę za minionym. Coś wydarzyło się tu i teraz. Jakby ktoś odsunął znajomą warstwę pamięci i pozwolił usłyszeć pod nią coś, czego wcześniej nie zauważałam. Nie był to odosobniony moment tego wieczoru. Znam te piosenki. A jednak kilka razy łapałam się na tym, że odbieram je tak, jakbym słyszała je po raz pierwszy.
Serce, które zwiało z orkiestry i gra po swojemu
Na koncert składają się piosenki, które towarzyszyły jej przez lata i kształtowały artystyczną wrażliwość. „Aleja Gwiazd” mogła stać się prostą podróżą w przeszłość, wyłącznie sentymentalnym powrotem do utworów śpiewanych przez kolejne pokolenia. A jednak nie jest. Są to – jak sama przyznaje – teksty, które dotykają czegoś bardzo ważnego. Miłości z jej różnymi odcieniami, jasnych i trudnych stron ludzkiego życia, przebaczenia, tęsknoty czy poszukiwania własnej drogi. Nie odcinając się od ich pierwotnego charakteru, wyciska z nich coś świeżego. Za tą nową jakością stoi oczywiście nie tylko ona. Aranżacje Piotra Wrombla i muzycy towarzyszący jej na scenie budują dla tych piosenek zupełnie nową przestrzeń.
„Moja definicja na mnie to: »chodzę opłotkami«. Zawsze szukałam swojego własnego języka – aktorskiego i twórczego. W związku z tym to, co robię, jest bardzo niezależne” – tak Anna Sroka-Hryń określiła swoją drogę w radiowej audycji „W antrakcie” (Program Trzeci Polskiego Radia).
Nic więc dziwnego, że w repertuarze „Alei Gwiazd” znalazła się piosenka Ewy Bem „Serce to jest muzyk” - zawodowe credo Anny. Serce, które jest muzykiem – improwizującym – „co ma własny styl i rytm”. Serce, które „zwiało z orkiestry” i powędrowało własną, nieutartą drogą. Opłotkami. Serce, które „gdy gorąco kocha, wtedy gra jak nikt”.
Trzeba do niej dorosnąć
Anna Sroka-Hryń bierze na warsztat utwory, które na dobre zapisały się w muzycznej pamięci kilku pokoleń i niczym tuwimowski „prestidigitator” dokonuje swego rodzaju „magicznej” sztuczki: nadaje nowe życie tym dobrze znanym słowom i melodiom. Mam wrażenie, że nie potrafi ich po prostu zaśpiewać. Najpierw musi je w jakiś sposób przeżyć i odkryć. Tak było chociażby z piosenką Maanamu „Po prostu bądź”. Kilka lat temu, wybierając repertuar dla studentów do spektaklu „A planety szaleją… (Młodzi w hołdzie Korze)”, zrezygnowała z niej. Teraz śpiewa ją w „Alei Gwiazd”, określając mianem świeckiego przykazania miłości, które zostawiła nam Kora. Bez ogródek przyznaje, że musiała do niej dorosnąć.
To chyba wciąż jeszcze przede mną. Dostrzegam piękno tego tekstu i – z jednej strony, jego głęboką mądrość – a z drugiej, cały czas się z nim spieram, wadzę i poddaję w wątpliwość pewne jego wskazania. A jednak wracam, nie potrafię go odrzucić. Zakorzenił się we mnie tak mocno, że chyba dojrzewanie do niego stanie się nieuniknione.
W repertuarze znalazła się też piosenka „Woman in Love” Barbry Streisand. „Mówią, że jestem do niej podobna” – tak czasem, żartobliwie, dodaje przed jej wykonaniem. Tym razem zabrzmiała szczególnie. Z dedykacją – od zakochanej żony dla męża, w 45. rocznicę ślubu.
Po obu stronach sceny
Raz już zaryzykowałam, pisząc o wspólnym mianowniku łączącym aktorkę z Tuwimem. Słowa. Istotne były dla poety, istotne są dla niej. Zaryzykuję znów, może jeszcze bardziej. Nie mogę wyzbyć się skojarzenia z tuwimowskim „Logofagiem! (...) Okazem rzadkim! Fenomenem! (...) Unikatem!” – kimś, kto „pożera” słowo, by po chwili wypuścić je z głębi serca już jako własne, emocjonalne doświadczenie.
Utwory, które Artystka wybrała do swojej „Alei Gwiazd”, nie są w jej wykonaniu wokalnymi popisami dla samych czystych dźwięków. Jest w niej na scenie niezwykła lekkość i swoboda, bez krzty sztuczności. Rozmawia z publicznością, reaguje na nią, skraca dystans, pozwala sobie na spontaniczność. A chwilę później daje z siebie wszystko. Nie „odśpiewuje” piosenek. Dzieli się nimi. Dzieli się sobą.
Publiczność nie pozostaje bierna. Wchodzi w ten dialog. Zawsze, na każdym koncercie. Śmiechem, odpowiedzią czy śpiewem, czasem nawet przejmując na chwilę piosenkę ze sceny. „Zawsze tam, gdzie ty” Lady Pank w wykonaniu Anny Sroki-Hryń staje się nastrojową balladą, którą śpiewa właściwie cała sala.
"Choć 20 procent"
Prof. Zofia Kucówna, która uczyła Annę Sroka-Hryń w Akademii Teatralnej, powtarzała jej: „Musisz coś zostawić dla siebie, wszystko tym ludziom dajesz, dzielisz się, dajesz wszystko, co masz. Zostaw coś dla siebie, choć 20 procent”. Przywołała tę refleksję na jednym z poprzednich koncertów, dodając, że nie potrafi i chyba już się nie zmieni. Nie zostawia. Dzieli się w stu procentach. Stąd być może ta płynąca ze sceny prawdziwość. I wcale nie trzeba znać tej historii, żeby to dostrzec. Może dlatego tak łatwo emocje przechodzą ze sceny na widownię. Bo trudno pozostać obojętnym po tej stronie, gdy ktoś naprawdę dzieli się sobą.
Może dlatego już pierwsze dźwięki „Alei gwiazd” tak łatwo przebiły się przez cały bagaż wspomnień i skojarzeń, ale nie przypomniały mi po prostu przeszłości. Zatrzymały mnie mocno w teraźniejszości. To, co i jak śpiewa, czasami zupełnie mnie rozbraja, ściąga maski i dotyka czułych miejsc. A głos płynący ze sceny staje się dla nich bezpiecznym schronieniem.
Nie odtwarza. Tworzy
Może o to właśnie chodzi w „Alei Gwiazd” – by choć przez chwilę przestać słuchać pamięcią i usłyszeć te piosenki jeszcze raz? Nie wracać tylko po to, by odnaleźć dokładnie to, co pamiętamy z nich sprzed lat, ale sprawdzić, co powiedzą i uruchomią w nas dokładnie w tym miejscu życia, w którym jesteśmy.
Anna Sroka-Hryń nie odtwarza. Za pomocą jednego zaklęcia, „hokus-pokus” swojej interpretacji, przepuściła te utwory przez siebie i wykreowała świat, w którym znane słowa zyskały nowe ciało:
„(...) O słowa, pędem serca gnane!
Słowa, krążące w twórczym transie!
Z chaosu mroków, z wichru planet,
Grzmi po raz wtóry groźne: Stań się!
Jednym zaklęciem: — hokus-pokus —
Tworzę i wcielam świat od wieków.
O hokus pokus! Hoc est corpus!
Formuło bogów i poetów!”
(Julian Tuwim, „Hokus-Pokus” z tomu „Słowa we krwi”)
Fotografie z koncertu - Joanna Maciejewska
Metryczka koncertu "Aleja Gwiazd":
Teatr Atelier im. Agnieszki Osieckiej w Sopocie (19 sierpnia 2026)
Wokal: Anna Sroka-Hryń
Aranżacje, piano: Piotr Wrombel
Perkusja: Karol Domański
Kontrabas, gitara basowa: Mateusz Dobosz
Premiera: 28 grudnia 2025, Prom Kultury w Warszawie

.jpg)

Komentarze
Prześlij komentarz