Rodzina – ruina. A jednak warto ją mieć. „Mała Miss” i siła wspólnej drogi
![]() |
| "Mała Miss", próba medialna w Teatrze Muzycznym w Toruniu (8 lipca 2026) |
Wybuchowa mieszanka w ciasnym vanie
Z filmową „Małą miss” nie było mi po drodze. Lata temu, przy pierwszej próbie, nie dotrwałam nawet do końca seansu. Tym większym zaskoczeniem okazało się spotkanie z jej sceniczną wersją. Ta sama historia, opowiedziana innymi środkami, otworzyła nowe przestrzenie, wydobyła z bohaterów więcej emocji, głębiej zarysowała ich wzajemne relacje - indywidualne dramaty i wspólny kryzys. Rodzina – ruina. A jednak podporządkowują się wspólnemu celowi i wyruszają w drogę.
Co się stanie, gdy zamkniemy w jednym samochodzie niedoszłego samobójcę, zbuntowanego nastolatka, dziadka bez hamulców i rodziców na skraju wytrzymałości? Brzmi jak przepis na katastrofę? Niekoniecznie. Na toruńskiej scenie podróż rozklekotanym busem staje się czymś więcej niż tylko wyprawą na konkurs piękności, by spełnić marzenie małej Olive. Ciasna przestrzeń samochodu nie pozwala Hooverom uciec od siebie nawzajem. Muszą skonfrontować się z własnymi frustracjami, słabościami i problemami, które do tej pory udawało im się omijać.
Kilka krzeseł i ruszamy w drogę
Prostą, oszczędną i niezwykle funkcjonalną scenografię stworzył Wojciech Stefaniak. Salon, w którym w jednej z pierwszych scen rodzina gromadzi się na wspólnym posiłku, w jednej chwili zmienia się w żółtego vana. Kilka krzeseł i kierownica w ręku Richarda (Paweł Mielewczyk) - i już mamy auto gotowe do drogi. Duża część choreografii przygotowanej przez Michała Cyrana opiera się na wsiadaniu – także w biegu, rozpędzaniu i pchaniu busa, bo po drodze zrywa się przecież linka sprzęgła. Pantomimiczna pogoń za uciekającym autem w wykonaniu Jędrzeja Czerwonogrodzkiego zasługuje tu na szczególne uznanie. Odtwarzanie jazdy nadaje przedstawieniu komediowy rytm. Sceniczny obraz podróży nie jest wyłącznie sprawnym chwytem inscenizacyjnym, lecz także metaforą rodziny, która musi się zjednoczyć, by ruszyć naprzód.
Iluzję podróży dopełniają wizualizacje Mateusza Kokota. Nieco baśniowe obrazy przesuwające się za oknem sprawiają, że przemierzamy rozległe tereny od Albuquerque do Kalifornii. Na ekranach pojawiają się też odniesienia do amerykańskiej kultury oraz lokalne akcenty i żarty: drogowskaz na Toruń i Bydgoszcz, toruńska strefa płatnego parkowania czy uliczny baner z wizerunkiem dyrektorki teatru. Anna Wołek użyczyła również głosu GPS-uce, która prowadzi Hooverów w trasie i udziela wskazówek.
Milczenie mówi czasem więcej niż słowa
Rodzina Hooverów to galeria wyrazistych postaci zmagających się z własnymi problemami i kryzysami. Rezygnacja z castingu okazała się ciekawym posunięciem, role wydają się bowiem skrojone na miarę poszczególnych aktorów. Cała obsada dobrze odnajduje się w niełatwej i pełnej emocjonalnych zakrętów historii, tworząc przekonujący obraz rodziny dalekiej od ideału. Dwie kreacje przykuły moją uwagę szczególnie: Dwayne w interpretacji Jędrzeja Czerwonogrodzkiego i Sheryl, w którą wcieliła się Katarzyna Walczak.
Jędrzej Czerwonogrodzki przez większą część musicalu nie wypowiada ani słowa. Jego nastoletni bohater złożył bowiem ślub milczenia i konsekwentnie się go trzyma, komunikując się za pomocą notesu i długopisu. Jednak w tej milczącej kreacji mówi tak wiele – gestem, postawą, mimiką i spojrzeniem. Kameralność toruńskiej sceny okazuje się w tym przypadku ogromnym atutem - pozwala przyglądać się aktorowi niemal jak na filmowym zbliżeniu. Milczenie kończy się gwałtownie, gdy okazuje się, że chłopak musi porzucić swoje największe marzenie. Jego emocjonalny wybuch – krzyk, przekleństwo, walenie pięściami w podłogę i w końcu niepohamowany płacz – zagrany został niezwykle wiarygodnie i przejmująco.
Niech nam lepiej będzie lepiej, a najlepiej teraz już
Katarzyna Walczak doskonale odnajduje się w złożonej roli matki, żony i siostry. Dba o innych, organizuje wszystko i dźwiga na swoich barkach zbyt wiele, wciąż próbując utrzymać na powierzchni pogrążoną w kryzysie rodzinę.
Ciekawym dopełnieniem relacji Sheryl i Richarda jest scena retrospekcji z początków ich znajomości. Wbiegają radośnie na scenę, trzymając w dłoni kocyk w pszczółki. Jest czułość, ale nie ma wyidealizowanego obrazu zakochanej pary. Jest ciąża i wątpliwości Sheryl – czy kocha Richarda, czy mają szansę na wspólną przyszłość i stworzenie rodziny. W poruszającej piosence „Chcę z ciebie dumna być” wybrzmiewają oczekiwania, ale też pragnienie, by Richard okazał się kimś, z kim będzie mogła zbudować coś trwałego. On już wtedy unika poważnych rozmów i taki obraz małżonka, kreowany przez Pawła Mielewczyka, wyłania się też w innych scenach.
Nad małżeństwem wisi widmo rozwodu. Wyznanie Sheryl o próbie zamieszkania osobno nie brzmi jeszcze jak ostateczna decyzja, raczej jak głos bezsilności, kolejna próba ratowania sytuacji i potrzeba zmiany. „Niech nam lepiej będzie lepiej, a najlepiej teraz już” – śpiewa Sheryl w niezwykle przejmującym songu. W tych słowach pobrzmiewają zmęczenie, bezradność i tęsknota za zwyczajnym spokojem. Jest też nuta nadziei, choć coraz trudniej się jej trzymać. Bo Sheryl – mimo wszystko – wciąż chciałaby wierzyć, że po długiej, ciemnej nocy znów wzejdzie słońce.
"Czemu nikt mi nie powiedział?"
Zofia Zacharek mimo młodego wieku nie ginie na scenie wśród dorosłych aktorów, swobodnie łączy aktorstwo, taniec i śpiew. Jako Olive Hoover łączy dziecięcy entuzjazm i rozbrajającą niewinność z zaskakująco dojrzałym spojrzeniem na świat. Jej bohaterka dostrzega znacznie więcej, niż przypuszczają dorośli. Za pytaniami o zabandażowane nadgarstki wujka Franka nie stoi zwykła dziecięca ciekawość, lecz prawdziwa troska. Z otwartością, bez uprzedzeń, reaguje też, gdy w końcu odkrywa prawdę o jego życiu uczuciowym. Zamiast szoku i niezrozumienia, w jej głosie jest tylko zdziwienie, że trzymano to przed nią w tajemnicy.
Laski z czwartej klasy i wewnętrzna walka Olive
Na uwagę zasługują też młode aktorki grające szkolne koleżanki Olive. Berenika Staszkiewicz, Amelia Delauré i Maria Władyko pojawiają się na scenie już w pierwszym akcie (w drugim występują także jako kandydatki na Miss). Ich wejścia rozegrano w formie stop-klatek. Gdy pozostali aktorzy zastygają w bezruchu, jakby nie widzieli i nie słyszeli dziewczynek, te osaczają Olive, próbując podkopać jej wiarę w siebie. Nękanie i szyderstwa, z którymi Olive mierzy się w szkolnej codzienności, wybrzmiewają nie tylko w słowach, lecz także w sposobie wykonywania piosenki. Dziewczynki stają się ucieleśnieniem głosów dźwięczących w głowie głównej bohaterki. Przeciwstawia im się i z wiarą, że ma szansę wygrać konkurs, rusza w drogę. Wątpliwości i pytania wracają. Tym razem jednak potwierdzenia, czy jest ładna, szuka u kochającego ją bezwarunkowo dziadka (Marek Richter).
![]() |
| Po spektaklu "Mała Miss", Teatr Muzyczny w Toruniu (23 października 2026) |
Czarny humor przepleciony z dramatem
Twórcy spektaklu nie boją się trudnych tematów ani niewygodnych sytuacji. Zderzają je z humorem, chwilami ostrym jak brzytwa. „To przeplatanka, którą lubię najbardziej - w momencie, kiedy boimy się, że będzie już zbyt sentymentalnie, pojawia się ostry żart” – zdradziła reżyserka Agnieszka Płoszajska przed premierą. I faktycznie „Mała Miss” nieustannie balansuje między czarną komedią a wzruszającym dramatem rodzinnym, sprawnie łącząc te pozornie odległe porządki, choć chwilami komizm wysuwa się na pierwszy plan.
Moment, który w pierwszej chwili wydał mi się zbyt przerysowany i aż nazbyt groteskowy, to scena w szpitalu, chwilę po tym, gdy rodzina Hooverów dostaje tragiczną wiadomość. Na scenie pojawia się Małgorzata Regent jako Lisa. „Będę waszym wsparciem w żałobie, moje kondolencje z powodu waszej straty” – rzuca bez współczucia, jak wyuczoną regułkę, i rozdaje pogrążonej w bólu rodzinie kolorowe lizaczki, niczym plasterki na głęboką ranę. Początkowo ten gest i mocno komediowa kreacja Lisy wydały mi się wręcz niestosowne. Później w absurdalnym humorze tej sceny zaczęłam dostrzegać wyolbrzymiony obraz nieporadnych prób pocieszania i „osładzania” cierpienia w skrajnie trudnych sytuacjach.
Czarny humor często pozwala mówić o trudnych sprawach, ale czasem odbiera im siłę. Nie do końca przekonała mnie scena w przydrożnej męskiej toalecie, w której Frank przypadkowo spotyka byłego ukochanego i jego nowego partnera. Jeremiasz Gzyl, kreujący postać wujka Franka, śpiewa piosenkę „Jak ja się mam”, w której odsłania swoje trudne doświadczenia, jednak żart i przerysowanie przejmują scenę na tyle, że emocjonalny ciężar tego wyznania traci na sile.
Chcesz lepsze mieć życie? Mocniej pchaj!
Muzyka nie jest wykonywana na żywo ze względu na ograniczone możliwości przestrzenne sceny Teatru Muzycznego w Toruniu. Zespół nagrał ścieżkę dźwiękową pod kierownictwem Bartosza Staszkiewicza. Piosenki w tłumaczeniu Anny Nowak i Sebastiana Machalskiego stanowią integralną część opowieści: dynamizują akcję, budują bohaterów i rozszerzają ich emocjonalny świat. Czasem nostalgiczne i wzruszające, czasem zabawne, bo także w nich nie brakuje błyskotliwych żartów.
W finale konkursu Olive zyskuje coś znacznie cenniejszego niż korona. Cała rodzina zasiada na widowni – na żółtych krzesłach, które jeszcze przed chwilą były samochodowymi siedzeniami – by oglądać występy kandydatek. Pokaz 10-latki wymknął się spod kontroli, ale czego można się spodziewać, gdy występ przygotował dziadek wyrzucony z domu spokojnej starości za obyczajową niesubordynację? Bliscy dołączają do jej szalonego tańca.
„Rodzina – ruina. A jednak warto ją mieć” – śpiewają, gdy znów muszą współpracować i mocno pchać busa, by wrócić do domu. Jest wysiłek, czasem absurdalny, czasem komiczny, ale podejmowany wspólnie. Nie wracają uzdrowieni. Przed nimi wciąż tematy, z którymi muszą się zmierzyć, jednak wspólna droga zbliżyła ich do siebie. Nie ma tu – na szczęście – magicznego rozwiązania problemów, ale coś już drgnęło. Dlatego wyśpiewany na koniec przez Katarzynę Walczak wers „Chyba wreszcie jest nam lepiej, jest nam lepiej teraz już”, nie brzmi jak naciągany frazes.
![]() |
| Fotografie i wideo z próby medialnej oraz po spektaklu: Joanna Maciejewska |
Metryczka spektaklu:
"Mała Miss", Kujawsko-Pomorski Impresaryjny Teatr Muzyczny w Toruniu, polska prapremiera - 10 lipca 2026
Libretto: James Lapine
Muzyka i słowa: William Finn
Tłumaczenie: Anna Wołek
Tłumaczenie piosenek: Anna Nowak, Sebastian Machalski
Reżyseria: Agnieszka Płoszajska
Scenografia: Wojciech Stefaniak
Kostiumy: Wanda Kowalska
Choreografia: Michał Cyran
Kierownictwo muzyczne: Bartosz Staszkiewicz
Przygotowanie wokalne: Paulina Stekla
Reżyseria światła: Artur Wytrykus
Asystent reżysera: Jeremiasz Gzyl
Wizualizacje multimedialne: Mateusz Kokot
Obsada: Olive - Maria Władyko/Zofia Zacharek, Sheryl - Katarzyna Walczak, Richard - Paweł Mielewczyk/Maciej Podgórzak, dziadek - Marek Richter, Dwayne - Jędrzej Czerwonogrodzki, wujek Frank - Jeremiasz Gzyl/Sebastian Machalski, Joshua Rose/ Buddy - Wojciech Daniel, Miss California/ Lisa - Małgorzata Regent, Larry/ Kirby/ Doktor - Michał Zacharek, Wredne dziewczynki/kandydatki na Miss: Berenika Staszkiewicz, Amelia Delauré, Maria Władyko/ Zofia Zacharek
Sugerowany wiek: 16 lat (w spektaklu: wulgaryzmy, śmierć, samobójstwo, używki, treści o charakterze seksualnym).







Komentarze
Prześlij komentarz